Урок 39. Genetiivi.


Haaveile! Toivo! Toimi!
Мечтайте! Желайте! Действуйте!




Финский язык. Урок 39.


Продолжим знакомиться с Genetiivi

Genetiivi – применение

I. Genetiivi – указывает на обладателя и отвечает на вопросы kenen? чей? кого? в единственном числе, keiden? чьи? кого? во множественном числе, если речь идёт о людях, и minkä? чего? чьи? – о неодушевлённых предметах и животных как в единственном так и во множественном числе:
Kenen koira tämä on? Se on pojan koira.
II. Genetiivi – обозначает целое, о части которого идёт речь:
Oven lukko on rikki. Talon katto on vihreä.
Puun lehdet, ikkunan lasi, huoneen avain.
III. Genetiivi – обозначает также место, где кто–то работает или находиться:
Helsinki on Suomen pääkaupunki.
Helsingin yliopisto, yliopiston lehtori, firman johtaja.
VI. Genetiivi – обозначает предмет, который характеризуется
Auton hinta, mekon koko, tukan väri, kengän numero.
V. . Genetiivi – обозначает автора произведения:
Kaikki tuntevat Tove Janssonin Muumi–kirjat.
Aleksis Kiven romaani, Jean Sibeliuksen musiikki.
VI. Genetiivi – используется также в следующих случаях:
Virtasen perhe семья, фамилия которой Виртанен
Iranin sota война в Иране
Norjan matka путешествие в Норвегию
VII. Genetiivi – употребляется при послеслоге (postpositiot). На этом остановимся немного подробнее.

Postpositiot – послеслоги

В русском языке мы обычно используем предлоги для уточнения местоположения или указания направления. В финском же языке эту роль выполняют послеслоги postpositio, которые употребляются после слова, которым они управляют (ещё раз хочу уточнить, они не склоняются по падежам, а каждое из них указывает определённое направление или положение). Слово при этом ставиться в определённом падеже чаще в Genetiivi :

Missä? Где?Mistä? Откуда?Mihin? Куда?
sängyn alla (под кроватью) alta (из–под кровати) alle (под кровать)
television päällä (на телевизоре) päältä päälle
auton edessä (перед машиной) edestä eteen
puun takana (за деревом) takaa taakse
pöydän ääressä («сидеть» за столом) äärestä («встать» из–за стола) ääreen
huoneen yläpuolella (в верхней части комнаты) yläpuolelta yläpuolelle
talon alapuolella (в нижней части дома) alapuolelta alapuolelle
kirkon lähellä (недалеко у церкви) läheltä lähelle
seinän vieressä (у стены) vierestä viereen
isoäidin luona (у бабушки)luota (от бабушки) luokse (к бабушке)
isän ja äidin välissä (между отцом и матерью) välistä väliin
talon ympärillä (вокруг дома)ympäriltä ympärille
puiden keskellä (среди деревьев) keskeltä keskelle


perässä, perästä, perään
hiiren perässä (следом за мышью, движение непосредственно за кем–то позади)
toinen toisensa perästä (друг за другом), kerta kerran perästä (раз за разом)
joulun perästä (после Рождества), kahden tunin perästä (через два часа)
Pekka lähti pois. Mari juoksi pojan perään. (Пекка ушёл. Мари побежала вслед за парнем.)
vuoron perään (по очереди), yhteen perään (подряд, один за одним)
Очень часто используется послеслог kanssa :
Menen kauppaan pojan kanssa. Я иду в магазин (вместе) с сыном.
Opettaja keskustelee opiskelijan kanssa. Учитель беседует с учеником.
Liisa on naimisissa Pekan kanssa. Лиза замужем за Пеккой.
К предлогам могут присоединяться possessiivisuffiksit, если перед послеслогами стоит личное местоимение:
Pekka tanssii (minun) kanssani. Пекка танцует (вместе) со мной.
Ystävät menevät (meidän) luoksemme illalla. Друзья придут к нам (в гости) вечером.

alussa, alusta, alkuun
Saan palkan aina kuukauden alussa. Я всегда получаю зарплату в начале месяца.
Minulla on kesäloma elokuun alusta syyskuun alkuun. Мой летний отпуск с начала августа по начало сентября.
lopussa, lopulla, lopusta, loppuun
Kurssin lopussa on koe. В конце курсов будет экзамен.
Kokeet ovat kurssin lopulla (=lopussa, loppupuolella). Экзамены будут в конце курсов.
Kurssi kestää tammikuun lopusta maalliskuun loppuun. Курсы (длятся) с конца января по конец марта.
avulla
Löysin oikean tien kartan avulla. Я нашла правильную дорогу с помощью карты.
edellä, edeltä, edelle
Markku on aina toisten edellä. Маркку всегда впереди других.
Minulla on paljon töitä juhlan edellä. У меня много работы перед праздником.
Hän asettaa omat edut toisten etujen edelle. Он ставит свои интересы выше интересов других.
halki (может быть как послеслогом так и предлогом, зависимое слово в обоих случаях в Genetiivi)
Tie kulkee kaupungin halki. Дорога идёт через (сквозь) город.
Tie kulkee halki kaupungin.
hyväksi
Hän tekee kaikki perheensä hyväksi. Он делает всё для (на благо) своей семьи.
Ottelu päättyi tuloksella 2–1 Pantеran hyväksi. Матч закончился со счётом 2–1 в пользу (команды) "Пантера".
joukossa, joukosta, joukkoon (от joukko – толпа, группа, множество – в примерах множественное число)
Liisa on ujo toisten lasten joukossa.
Löysin kirjeen papereiden joukosta.
Panin porkkanoita perunoiden joukkoon.
jäljessä, jäljestä, jälkeen
Hän kulki (minun) jäljessäni. Он шёл за мной (позади меня).
Pekka aina sulkee ovi (hänen) jäljestään. Пекка всегда закрывает (вслед) за собой дверь.
Tapaamme työpäivän jälken kahvilassa. Мы встречаемся после рабочего дня в кафе.
keskellä, keskeltä, keskelle – посредине, в середине; из середины; в середину.
Внимание!!! Эти слова могут использоваться и как рrepositiot – предлоги, в этих случаях зависимое слово ставиться в рartitiivi.
Kaupungin keskellä on teatteri.Teatteri on keskellä kaupunkia.
Panen maljakon pöydän keskelle.Panen keskelle pöytää maljakon.
Otan karamellin suklaarasian keskeltä. Otan keskeltä suklaarasiaa karamellin.

keskuudessa, keskuudesta, keskuuteen
nuorten keskuudessa – среди (в среде) молодёжи, (meidän) keskuudessamme – среди нас
kansan keskuudesta – из народа. Нän on poistunut (meidän) keskuudestamme. Он покинул нас.
Tieto levisi oppilaiden keskuuteen. – Информация распространилась среди учащихся.
kimpussa, kimpusta, kimppuun
Pikkusisko on aina isonveljen kimpussa. Младшая сестра всё время пристаёт (докучает) к старшему брату.
Myyja hätistää kissa kalojen kimpusta. Продавец отгоняет кошку от рыбы.
Menkää pois (minun) kimpustani! Оставьте меня в покое!
Koira hyökkäsi kissan kimppuun heti kun näki sen. Собака набрасывается (нападает) на кошку сразу как видит её.
kuluessa
aikojen kuluessa – со временем
matkan kuluessa – в пути
kuukauden kuluessa – в течении месяца
kuluttua
kuukauden kuluttua – через месяц
lomassa, lomasta
työn lomassa – между делом, во время работы
aurinko paistaa pilvien lomasta – солнце светит сквозь облака
mielestä
Pekan mielestä meidän pitää mennä. Пекка думает (по–мнению Пекки), что нам нужно идти
Minun mielestäni meidän täytyy jäädä tänne. По–моему мнению, мы должны остаться здесь.
perusteella
Tiedän tämän kokemuksen perusteella. Я знаю это на основании опыта.
poikki
Arto ui joen poikki. Арто плывёт через реку.
puolesta
He taistelivat isänmaan puolesta. Они сражались за Родину.
Olen onnellinen sinun puolestasi. Я рад за тебя.
puolivälissä, puolivälistä, puoliväliin
Koulu alkaa elokuun puolivälissä. Школа начнётся в середине августа.
Kurssi kestää syyskuun puolivälistä joulukuun puoliväliin. Курсы продолжаться с середины сентября до середины декабря.
päässä, päästä, päähän
Kauppa on kahden kilometrin päässä. Магазин находиться на расстоянии двух километров.
Soitan uudestaan tunnin päästä. Я позвоню снова через час.
He muuttivat tuhansien kilometrien päähän. Они переехали за тысячу километров.
seassa, seasta, sekaan
Kuusien seassa kasvaa mänty. Среди елей растёт сосна.
Kirje löytyi roskien seasta. Письмо нашлось среди мусора.
Panetko sokeria kahvin sekaan? Ты положил сахар в чай?
takia
Väsymyksen takia (=vuoksi) en jaksa mennä töihin. Из–за усталости нет сил идти на работу.
Tein tämän sinun takiasi. Я сделал это ради тебя.
Minkä takia (=miksi) et voi mennä mukaan? Из–за чего ты не можешь пойти со мной?
tiellä, tieltä, tielle
Voisitko väistyä? Seisot minun tielläni. Ты не мог бы посторониться? Ты стоишь на моем пути.
Mene pois minun tieltäni! Уходи прочь с моей дороги!
tähden
Anna menee Pekan kanssa naimisiin vain rahojen tähden. Анна выходит замуж за Пекку только из–за (ради) денег.
Minkä tähden (=miksi) sinä noin teet? Почему ты так делаешь?
varrella, varrelta, varrelle
Pääkadun varrella on posti. На центральной улице есть почта.
Kadun varrelle kerääntyi valtavasti väkeä katsomaan rallia. Вдоль улицы собралось много народа, чтобы посмотреть ралли.
Viikon varrella (=aikana) on tapahtunut kaikenlaista. Всякое произошло в течение недели.
Kirjassa on muistoja elämäni varrelta (=ajalta). В книге есть воспоминания о моей прожитой жизни
varressa, varresta, varteen
Asumme metroradan varressa. Мы живем вблизи метрополитена.
Älä poimi marjoja moottoritien varresta. Не собирай ягоды на обочине автомагистрали.
Kadun varteen on istutettu koivuja. Вдоль улицы посажены берёзы.
vuoksi
Lentokenttä on suljettu myrskyn vuoksi. Аэропорт закрыт из–за шторма.
Minkä vuoksi et tullut eilen? Из–за чего (Почему) вы не пришли вчера?
välillä, väliltä, välille
Lahti on Helsingin ja Jyväskylän välillä. Лахти находится между Хельсинки и Ювяскюля.
Hän tulee yhden ja kahden välillä. Он прийдёт между часом и двумя.
Kaupunkien välille aloitetaan rakentaa uusi tie. Между городами начинают строить новую дорогу.
Maantie kaupunkien väliltä on suljettu tietöiden vuoksi. Шоссе между городами закрыто из–за дорожных работ.




Задание:

  • Cегодня учим послеслоги:
    1. alla – под (кроватью)
    2. päällä – на (телевизоре)
    3. edessä – перед (машиной)
    4. takana – за (деревом)
    5. yläpuolella – в верхней части (комнаты)
    6. alapuolella – в нижней части (дома)
    7. lähellä – недалеко у (церкви)
    8. vieressä – у (стены)
    9. luona – у (бабушки)
    10. välissä – между (отцом и матерью)
    11. ympärillä – вокруг (дома)
    12. keskellä – среди (деревьев)
    13. perässä следом за (машиной)
    14. kanssa – вместе с (сыном)
    15. alussa – в начале (года)
    16. lopussa – в конце (месяца)
    17. avulla – с помощью (карты)
    18. hyväksi – на благо (родины)
    19. kuluttua через – (время)
    20. mielestä – по-мнению (отца)
    21. takia – из-за (ради тебя)